Brechtje Zwaneveld

Drie is een pareltje. Een pareltje uit de doos van zeventien jaar geleden. Toen regisseerde Matthijs Rümke deze muzikale tekst van Bodil de la Parra bij Theater Artemis, waar hij artistiek leider was. Nu brengen BonteHond en Maas theater en dans de in 2015 overleden Matthijs Rümke een ode door de even eenvoudige als geestige kleutervoorstelling opnieuw te spelen.

Alles moet anders, dat is het publiek toch zeker met Floyd en Henke eens? De twee acteurs die in 2015 de pitch wonnen van het jeugdtheaterfonds staan in gothic-geïnspireerde pakjes in een kil grijs toneelbeeld. Verblindend licht, dreunende muziek en twee boze types met een boodschap, dat zijn de basisingrediënten van Revolution starts now van BonteHond.

Twaalf jaar geleden oogstte Voorstelling waarin hopelijk niets gebeurt in regie van Jetse Batelaan bijzonder veel lof. Het was Batelaans eerste jeugdvoorstelling en dergelijke tegendraadsheid was het Nederlandse jeugdtheater niet gewend. Dat is nu een beetje anders, er wordt meer fysiek, absurdistisch jeugdtheater gemaakt en Batelaan heeft een roemrucht oeuvre op zijn naam staan, we kennen zijn strapatsen met theaterconventies inmiddels. Het achtplus-publiek van vandaag was twaalf jaar geleden echter nog niet geboren, voor hen is het ‘Batelaanse absurdisme’ nieuw, verwarrend en bovenal hilarisch.

Het gebeurt niet vaak dat jeugdtheaterrepertoire opnieuw wordt uitgevoerd. Regisseur Noël Fischer heeft zich bij NTjong gewaagd aan Ifigeneia koningskind, dat zo’n kwart eeuw geleden is geschreven door Pauline Mol. Een tekst, waarin Euripides’ klassieker Ifigeneia in Aulis wordt verteld vanuit het perspectief van het kind.

We gaan naar Mars. De vraag is niet of we gaan maar wanneer we gaan. En wie er gaan. Is de eerste mens die op de rode planeet zal landen op dit moment twintig jaar oud? Vijftien? Tien? Met Enkeltje Mars brengt Het Filiaal theatermakers de toekomst naar het theater.

Het is een typische voorstelling van Het Filiaal theatermakers: op de vloer creëren acteurs en muzikant live videobeelden en muziek. Componist en muzikant Gábor Tarján tovert met allerlei elektronica en wonderlijke blaasinstrumenten een spannende en verrassende soundscape tevoorschijn waarbij zelfs cactussen geluid produceren. Maakt heel mooi geluid, een cactus. De videobeelden (van Ramses Graus) worden met miniatuurraket of slimme achtergrondjes door de acteurs live opgenomen en vertoond.

Het toneel staat vol. Met ogenschijnlijk willekeurige rommel. Een autoband, karren waarmee in supermarkten de nieuwe producten worden rondgereden, asbakken, koffiekannen, een tafeltje, ergens hangt een bak om een voetbad mee te nemen. De boel oogt als een volgepropte schuur. En dan begint er iets te vallen. Een bezemsteel. En daardoor vliegt er troep in het rond. Een po waar helikopterzaadjes uit dwarrelen. Een ballon knalt, er komt rook uit een koelbox, de wereldbol valt van de pvc buis. De chaos wordt nog grotere chaos en het geluid (geknal, geraas) neemt allengs toe.

Ze praten snel. Over een leuke dude uit de zesde. Over hun werkstuk voor geschiedenis. Over of een foto op Instagram van iemand in een Nike-topje porno is. Anna en Nadia zijn vriendinnen en ze zijn het niet altijd met elkaar eens. Dat geeft niet, ze helpen elkaar in de puberale zoektocht naar wie ze zelf zijn. Los van hun ouders. In de wereld van nu, te midden van twee extremen die elkaar niet langer verdragen: het westerse vrouwelijk schoonheidsideaal en terroristische aanslagen door moslims waar politici handig hun populariteit mee vergroten.

Op een glinstergouden vloer kondigen Berthold en Landolf ‘de man op wie u wacht’ aan. Met neonletters, powerdansje en kekke muziek opent het tweetal een show voor titelheld koning Hendrik IV. Het publiek wordt gewaarschuwd dat de telefoons uit moeten en dat als er gehuild moet worden, dit moet worden weggeslikt. Want de koning is gek, maar de baas.

Regisseur Sanne Nouws maakte – losjes geïnspireerd op Pirandello’s Hendrik IV – een eigentijds en verfrissend relaas over de lol van waanzin, jezelf redden en je niet bang laten maken.

‘Dit is een ”er was eens”-verhaal. Een ”ik weet dat het niet echt is, maar het had kunnen gebeuren”-verhaal.’ Henke Tuinstra speelt in haar eentje de nieuwe voorstelling van het Utrechtse jeugdtheatergezelschap Het Filiaal. En dat doet ze met verve. Haar Spoor is een vertelling over hond Jimmy die door allerlei toevalligheden de wereld over zwerft, ternauwernood aan de dood ontsnapt en uiteindelijk weer terugkeert bij zijn baasje.